Te laat…

Deze column schreef ik meer dan een jaar geleden. Mijn broer vond hem op internet en dacht dat ik deze onlangs had gepost. Helaas ligt wat ik toen al bevreesde dicht bij de huidige staat van zijn…

05 juni 2010: Beschaving

We hebben het met onze vrienden over cultuurrelativisme. Over mensen die verdedigen dat Andre Rieu, de Toppers en Kluun ook onder  kunst vallen. En als je daar met enig dedain over spreekt, word je snobisme verweten. Het moet gezegd: zo vol als bij hen zitten de zalen niet bij winnaars van het Koningin Elisabethconcours of van de Blinddate Nieuwe theatermakers. Deze laatsten kunnen zichzelf niet bedruipen zonder (overheids)subsidies. De oplossing van partijen als de VVD, maar helaas ook D66 is om deze mensen een gedeelte van hun inkomsten zelf te laten verdienen uit commerciele nevenactiviteiten. Laten we dus Marlene Dumas vragen of zij met het project ‘kunst op straat’ mee wil doen en een aantal graffiti’s wil maken en of de acteurs van Toneelgroep Amsterdam mee willen doen aan de blootreportage ‘acteurs over hun lichaam’ in de Linda. (ik vrees dat dit niet lang op zich laat wachten)
Kunstenaars, daar zijn er niet zoveel van in Nederland; zij houden zich fulltime bezig met dat wat hen het meest aan het hart ligt: het maken van kunst die gelaagdheid kent, fijnbesnaardheid en haar publiek ontroert, aan het denken zet en choqueert. Dat kost tijd en aandacht. Het verwijt dat ze bezig zouden zijn met een gemakzuchtig binnenhalen van geld, kan gemakkelijk worden weerlegd: het totale budget voor kunst en cultuur in Nederland bedraagt slechts 0,6% van de totale begroting (10 kilometer snelweg!) en de meeste acteurs leven onder het bestaansminimum. Niemand doet het om rijk van te worden. Het is een dieperliggende behoefte om te communiceren, om mensen te ontroeren en te troosten.
Kunst is een linkse hobby en daar is weinig mis mee. De vraag die steeds wordt opgeworpen is of dat op staatkosten moet. Ja, dat moet! De staat is verplicht deze vorm van kunst te financieren omdat er nu eenmaal iets als beschaving bestaat en je daar als overheid verantwoordelijk voor bent. Wat een verschraling en culturele armoede zal er ontstaan als een rechtse coalitie het voor het zeggen krijgt. Een stad met musea met etsen van Cobra en Herman Brood, een bibliotheek vol met Heleen van Rooyens en Susan Smits (als bibliotheken al mogen blijven bestaan, want je kan toch ook best zelf een boek kopen) en vooruit het festival Oerol mag blijven omdat het zo lekker gek is.
Het is niet erg dat er verschillen zijn tussen mensen. Het is niet erg dat de elite bepaalde waardes aan het leven toekent die, zo heeft de geschiedenis geleerd, een langere overleving kennen dan de waardes die Gordon of Gerard Joling uitdragen. Ik zou het echt onverdraaglijk vinden als ik op vrijdagavond alleen nog maar kan kiezen uit Jochem Meyer of Guido Wijers. Mensen, op de barricaden: stem links en stel uw eigen kunstzinnige toekomst veilig. Lang leve het snobisme.